Staking bij De Lijn. Verslag vanop een piket in Antwerpen

Bij De Lijn voerden de vakbonden op zaterdag een succesvolle staking uit. De LSP (Linkse Socialistische Partij) stond mee naar de piketten in onder meer Antwerpen om de arbeiders een hart onder de riem te steken. In Antwerpen Zurenborg waren er 15 aanwezigen (sympathisanten niet meegerekend) en de stakingsbereidheid lag op ongeveer 90%. Ook Erik De Bruyn van Rood! toonde present, wat erop wijst dat deze nieuwe beweging zich terecht richt op strijdbewegingen. Op het piket spraken we met vakbondsmilitant Jef.

Wat is de inzet van deze stakingsdag?

Na de onderhandelingen met de directie zijn we gekomen tot drie kernpunten om vandaag het werk neer te leggen. Ten eerste is er het behoud van de verworven rechten. Sinds de invoering van pachtermaatschappijen en ook door de altijd maar hardere besparingsplannen, zien we die rechten steeds vaker onder druk te komen staan. Bij De Lijn is de flexibiliteit al zéér hoog (sommige buschauffeurs moeten met gesplitste diensten werken, waarbij ze tweemaal op een dag een korte dienst moeten draaien).
Ten tweede eisen we een zaterdagvergoeding van 150%, naar analogie van vele privébedrijven.
Tenslotte vragen we ook een stevige vergoeding voor de buschauffeurs die met gesplitste diensten moeten werken, want hiervoor krijgen zij nu nog geen twee euro per dienst. Het is zo dat een chauffeur met gesplitste diensten vaker thuis is in het weekend, maar het privéleven in de week kunnen ze wel vaarwel zeggen. Bij de MIVB is er wél een degelijke vergoeding (16 euro per dag met gesplitste diensten). Er wordt ontzettend veel gevraagd van die chauffeurs en de verloning is gewoon ondermaats.

Wat gebeurt er na de staking? Worden de onderhandelingen hervat? Volgen er nog stakingsdagen?

Maandag zal er nieuw overleg plaatsvinden, als die slecht uitdraait voor de werknemers, dan staken we terug op 24 juni, een weekdag. Op zo'n dag rijden er normaal gezien véél meer bussen uit (enkel in Zurenborg gaat het dan over 120 bussen), en we vermoeden dat de actiebereidheid zeker even hoog zal zijn. We zijn dus nog niet aan onze laatste adem voor wat betreft de strijd.

In de traditionele pers lazen we onlangs een artikel over ziekteverzuim bij de buschauffeurs. Buschauffeurs zouden te vaak ziek zijn. LibreParcours laat graag de kans aan arbeiders om de traditionele media van repliek te dienen.

Kijk, reizigers zien elke dag hoe zwaar onze job is, tussen het verkeer flaneren in volle spits in Antwerpen is geen lachertje. Ook wordt er van ons steeds meer productiviteit en flexibiliteit verwacht. De directie demotiveert (met een sanctioneringsbeleid) meer dan dat ze motiveert. Als je dan een dienst doet met oncomfortabel materiaal en dat gedurende 8 uur aan een stuk, dan begrijp je waarom dit tot fysieke klachten leidt. Ik daag Marino Keulen (OpenVLD) uit om onze job eens te komen meevolgen. Vooraleer uitspraken te doen dat wij véél te vaak ziek zijn, zoekt hij beter naar de oorzaken van die afwezigheden. Mag ik er op wijzen dat bij De Lijn een zeer strak systeem van controle op ziekteverzuim hanteert? Meestal staat de controledokter al aan je bed nog voor je je eigen arts hebt kunnen laten komen. Ook, wanneer een werknemer al wat vaker afwezig is op een jaar (wegens aanslepende rugpijn bvb), dan moet die zich vaak ook nog eens gaan verantwoorden bij de HR-manager, die helemaal geen doktersdiploma heeft. Dat komt intimiderend over en is tekenend voor dit bedrijf.

Zijn er nog zo'n voorbeelden van hoe De Lijn omgaat met zijn chauffeurs?

Zoals ik al zei, het sanctioneringsbeleid in combinatie met het ontbreken van een “motiveringsbeleid”. Men roept buschauffeurs op het matje voor de grootste bagatellen, waardoor de sfeer op de werkvloer aardig verzuurt. Als wij dan klagen over het materieel dat erg slecht onderhouden wordt (en wat soms tot onveilige situaties kan leiden), dan wordt dat weggewuifd. Vroeger moest een bus quasi perfect in orde zijn om de baan op te mogen, vandaag past men de reglementen aan zodat we afgekeurd materiaal de baan op worden gestuurd: “Een kapotte koplamp? Rij dan met mistlichten hé!”.

Komt De Lijn dan zo slecht uit de kosten?

Er wordt veel geld uitgegeven aan consultancy. Ook de geldverslindende make-over van onze huisstijl is een pure schande, als je weet hoe we hier moeten werken. Men plakt wat nieuwe stickers op de bussen (nieuwe stijl), terwijl de hele winter lang de Car-Wash buiten gebruik is. Of die dure informatieborden aan elke halte, de reizigers hebben een jaar moeten wachten vooraleer er iets op verscheen en nu is de informatie die erop komt meestal fout. Dan ben je beter af met papieren uurregelingen. En dan is er nog “het waterhoofd van De Lijn”, het management heeft nu ongeveer heel de Grote Hondstraat ter beschikking om te vergaderen, jammer dat er van al dat vergaderen zo weinig werkbare ideeën voortkomen. Er is geen geld meer voor de basics, geen geld voor het personeel, maar wel geld te over voor de fratsen van het hoogste kader.

Hoe verhoogt men de productiviteit?

Als onze dienst begint, hebben we zes minuten om onze bus rijklaar te maken en buiten te rijden. Dat is absurd weinig, gezien die bussen van tijd niet willen starten. En, de dienstregelingen die we moeten naleven zijn opgemaakt in de jaren stilletjes. Dat wilt zeggen dat er nu niet meer op tijd kan gereden worden door het alsmaar drukkere verkeer op de wegen. Dat maakt ook dat elke korte pauze verloren gaat, omdat we alweer onze volgende rit moeten verzekeren. Tenslotte worden de meeste dienstregelingen door een computer berekend en wordt er dus niet meer uitgegaan van de reële verkeerssituatie, en dat wordt goedgekeurd door managers die vaak extern zijn aangenomen en dus nauwelijks feeling hebben met “het beroep van buschauffeur”. Volgens hun statistieken is er weinig aan de hand, want veel bussen rijden op tijd (buiten de spits en op het platteland). Geen vuiltje aan de lucht dus.

Dank u voor het interview!

Libreparcours op de Antwerpse piketten

Het pamflet van Libre Parcours werd in Antwerpen aan verschillende piketten verspreid. Naast de stelplaats Zurenborg trokken we ook naar de Vaartkaai en de PAL (Punt aan de Lijn, aan de Noorderlaan). Op alle piketten weerklonk dezelfde boodschap: het personeel wil een betere zaterdagvergoeding en is het beu om met gebrekkig materieel en zonder enige erkenning vanwege de directie bijzonder flexibel te moeten werken. De actiebereidheid was erg groot.

In Hoboken stond een kleine ploeg piket, maar kwam geen enkele werkwillige opdagen. Aan de Vaartkaai was er ’s ochtends een jonge chauffeur uitgereden, er zijn veel nieuwe personeelsleden die soms nog niet goed weten wat hun rechten zijn. Om de nieuwe collega's meteen op het juiste syndicale spoor te zetten, is er naast een informatieve voorbereiding ook nood aan goede piketten. Een instructeur die de eisen van de stakers ondersteunt, beslist om toch nieuwe chauffeurs in opleiding op te volgen. We hebben personeel tekort, hoe sneller er chauffeurs bijkomen hoe beter, stelt hij.

ACOD-delegee Ronny geeft ons wat uitleg over de staking en komt al snel bij het gebrek aan degelijk materieel: soms zijn er onvoldoende bussen die kunnen uitrijden. De zaterdagvergoeding is ook hier een erg gevoelig punt, het is een manier om de koopkracht toch een beetje op te trekken. Als het nieuws meldt dat de helft van de bussen zou uitrijden, wordt erop gewezen dat de pachters inderdaad niet meedoen. Het feit dat een groot aantal lijnen zijn uitbesteed aan pachters die elk met eigen voorwaarden werken, maakt het moeilijker om het openbaar vervoer volledig plat te leggen. Nochtans zijn de problemen van het personeel bij zowel De Lijn als bij de pachters vaak dezelfde.

De actiebereidheid is groot en ook vrijdag zal hier actie worden gevoerd. Een punt waarover wellicht nog meer discussie nodig is, is hoe het personeel zich naar de reizigers kan richten. De ACOD-delegee op de Vaartkaai legt uit dat een betaalstaking (waarbij reizigers niet moeten betalen) niet zomaar kan, de directie kan het interpreteren als diefstal door de chauffeurs. Bovendien zorgt het grote aantal abonnementen ervoor dat het effect beperkt is en tenslotte voelt de directie niet de druk van buitenaf wegens het wegvallen van de bussen en trams.

Aan het piket van de PAL staat een vrolijke bende van de drie vakbonden. Daar is er wat discussie over hoe de actie moet worden aangepakt. Enkele tramchauffeurs rijden wel uit, ze worden niet tegengehouden door het piket. Een militant zegt dat dit wel zou kunnen indien het piket groter is en niet enkel de delegees mobiliseert. Met een massapiket kan de poort worden dicht gehouden. Over hoe er meer personeel kan worden gemobiliseerd, is er geen duidelijkheid bij de delegees.

Op de verschillende piketten wordt al uitgegaan van een nieuwe actie op vrijdag 24 juni, van het overleg op maandag wordt niet veel verwacht. Het pamflet van Libre Parcours benadrukte de noodzaak van een actieplan op langere termijn dat op basis van een democratische betrokkenheid van onderuit wordt opgesteld en waarbij er ook een campagne wordt opgezet om solidariteit onder de reizigers te bekomen. Een dergelijk actieplan kan ook aansluiting zoeken bij andere openbare diensten waar de problemen vaak gelijklopend zijn.

Morgen staking bij De Lijn

Voor degelijk openbaar vervoer en bijhorende arbeids- en loonsvoorwaarden
Morgen wordt bij De Lijn gestaakt. Het personeel is het beu dat er al jaren fors wordt bespaard terwijl er tegelijk meer reizigers worden vervoerd. Die toename kan enkel door de inzet van het personeel dat hiervoor niet wordt beloond door de directie. Het personeel wil een degelijke loonsverhoging, bijvoorbeeld via het optrekken van zaterdagvergoedingen. Daarnaast is er ongenoegen door het uitbesteden van taken aan de private sector. Om de besparingen te bestrijden, is verzet nodig. Na de staking van zaterdag is er nood aan een degelijk actieplan.

Pamflet van Libre Parcours: (> PDF )

Voor een (vol)waardige CAO is een degelijk actieplan nodig!

Vorig en dit jaar is er fors bespaard bij De Lijn, besparingen die op de kap van het personeel en de reizigers zijn gebeurd. Toch zijn er in 2010 weer maar eens 8 miljoen reizigers meer vervoerd. Een prestatie die enkel te danken is aan de inzet van datzelfde personeel dat, ondanks verslechterde omstandigheden, er toch nog alles aan gedaan heeft om een degelijke dienstverlening aan te bieden. Maar ondanks deze goede prestaties en een wel heel magere CAO 2009-2010 zouden wij tevreden moeten zijn met een schamele 0,3% loonsverhoging in 2012, of ongeveer een 2,5 euro netto per maand!

 

Nochtans zijn de eisen niet zo overdreven. Het lijkt ons toch niet teveel gevraagd om een deftige compensatie te krijgen voor de flexibele uren. Niet meer dan logisch dat werken op zaterdag aan 150% wordt betaald en dat er een deftige vergoeding is voor onderbroken diensten. En na een CAO zoals de vorige is een degelijke koopkrachtverhoging ook niet meer dan normaal.

Geen geld?

Tijdens de onderhandelingen rond de vorige CAO schermden De Lijn en de Vlaamse Regering met het argument van de crisis en de noodzaak aan besparingen. Vandaag verschuilen ze zich achter de loonnorm van 0% in 2011 en 0,3% in 2012. Nochtans heeft de sociaal bemiddelaar al verklaard er geen rekening mee te houden en zien we dat bijvoorbeeld in de Antwerpse chemie geen rekening wordt gehouden met de loonnorm: bij Evonik komt er 3% bij en ook bij Bayer is er een ontwerp-akkoord met 3% opslag tegen 1 januari 2013.
 
Bij De Lijn wordt gezegd dat iedere extra op een andere manier moet worden gecompenseerd, bijvoorbeeld door de afschaffing van de hitte-uren. Nochtans staat er zwart op wit in de beheersovereenkomst dat de Vlaamse Regering de kosten voor de CAO betaalt. Uiteraard zal de Vlaamse Regering stellen dat er geen geld is, maar er is wel geld voor extra belastingsverminderingen voor multinationals en fiscale constructies zoals de notionele intrestaftrek. Vinden de regeringspartijen dat belangrijker dan het openbaar vervoer?
Ook weigert de directie van De Lijn nog steeds een herwaardering van de technische diensten uit te voeren en verkiest ze meer taken uit te besteden aan de privésector. Dit al lang aanslepende probleem, moet dringend opgelost worden.

Een actieplan bediscussieerd met het personeel

Er zal actie nodig zijn om tot een goede CAO te komen. Na de acties van de non-profit in maart werd het budget door de Vlaamse regering al verhoogd van 147 naar 210 miljoen euro. Dat is op zich niet voldoende, maar het geeft wel aan dat actie loont.
 
Bij De Lijn volgt na de staking op 18 juni wellicht een nieuwe staking op vrijdag 24 juni, tenzij er alsnog iets uit de bus zou komen op de vergadering tussen bonden en directie op 20 juni. Het is goed dat er actie wordt gevoerd, maar zal dit volstaan om de directie en de Vlaamse regering ertoe te dwingen om het personeel te geven waar het recht op heeft? Wij vrezen van niet, wellicht hoopt de directie dat de acties in de zomer zullen stilvallen.
 
Wij denken dat er een goed actieplan moet komen dat op voorhand wordt bediscussieerd onder het personeel. Dat zou bijvoorbeeld kunnen bestaan uit een algemene 24-urenstaking in september, wat de tijd biedt om personeel en reizigers te informeren en te mobiliseren, om daarna diverse acties te voeren. Dat kan met stakingen per entiteit, gekoppeld aan kleinere prikacties. Indien bredere lagen van het personeel daar actief bij betrokken worden, onder meer via personeelsvergaderingen, en ook de solidariteit onder de reizigers wordt georganiseerd, is het mogelijk om de druk op de directie en de regering gedurende een lange periode hoog te houden.

Herhaalt de media om de drie weken dezelfde onzin?

De media zijn spoormannen, en meer algemeen de arbeidersbeweging, weinig genegen. Dit valt des te meer op tijdens een sociaal conflict. Er wordt nauwelijks bericht over de problemen die aan de basis liggen. In extreme gevallen brengt men veredelde verkeersinformatie. Aan een hoog tempo spuit de pers weinig gefundeerde kritiek. Dat de burgerlijke pers zelden de kant kiest van arbeiders in strijd is natuurlijk niet nieuw. Alleen gebeurt dit onder een aura van ‘onafhankelijkheid’ en gaat het er in als zoete koek. En dit zonder noemenswaardige repliek. We beschikken niet meer over een volwaardige arbeiderspers. Hoog tijd dat de vakbonden de handschoen opnemen en iedere verbale aanval van weerwoord dienen.

De Standaard becijferde op 23 mei 2011 dat de spoorwegen elke Belg maandelijks 25 euro kosten. De loonlastenverlagingen die de afgelopen jaren werden toegekend kosten elke Belg maandelijks bijna 100 euro. In tegenstelling tot de overheidsdotatie aan de NMBS staat hier niets tegenover, zelfs geen bijkomende tewerkstelling. De Standaard gaat hierbij volledig voorbij aan het feit dat dit geen discussie is over geld, maar over hoe we als maatschappij het transport van zowel reizigers als goederen organiseren. Het spoor is daarbij een evidente keuze. De NMBS vervoert jaarlijks 210 miljoen reizigers. De 'publieke' organisatie van het verspreid vervoer alleen al houdt dagelijks 80000 vrachtwagens van de baan. Dit komt evenwel steeds meer onder druk te staan. Sinds de liberalisering wordt het vrachtvervoer per spoor bestempeld als een louter commerciële activiteit waar geen overheidsmiddelen meer tegenover staan.

Daarnaast vond de auteur Bart Brinckman het nodig te beweren dat we reizigers 'pesten'. We nemen het net op voor de reizigers als we ons verzetten tegen het besparingsplan bij Mobility. Onze belangen liggen erg dicht bij die van de reizigers. Brinckman staat maar achter het stakingsrecht zolang we er geen beroep op doen. Hij haalt ook enkele clichés aan. Ons statuut zou verouderd zijn, op wat dat dan wel zou moeten betekenen, gaat hij niet in. We zouden bij de minste oprisping staken, terwijl er gezien de omstandigheden net weinig gestaakt wordt. Van de term 'gijzelen' blijven we dit keer gespaard, maar aan 'saboteren' ontsnappen we niet. Dat terwijl de goodwill van het personeel de boel net overeind houdt, ondanks alles.

De Morgen ‘berekende’ op 24 mei 2011 dat het spoorwegpersoneel “elke drie weken staakt”. Verderop in het artikel wordt duidelijk dat het slechts gaat om een gemiddelde, maar de toon is gezet. In 2010 ging het spoor slechts één keer volledig plat. De andere keren ging het veelal om lokale of spontane acties. Er wordt compleet voorbij gegaan aan de al jaren aanslepende problemen die aan de basis van deze acties liggen. Andere stakingen kwamen er na regelrechte aanvallen op personeel en reizigers. Er werd bijvoorbeeld actie gevoerd tegen de afbouw van de loketten en de toeslag op internationale biljetten. Sinds de liberalisering wordt het internationale reizigersverkeer beschouwd als een commerciële activiteit en in die redenering moet men betalen voor de ‘service’ aan een loket. Als we actie voeren tegen het gebrek aan investeringen in veiligheid en voor het automatische remsysteem ETCS hebben ook reizigers daar baat bij.

Zoals bij elke actie hamert De Morgen erop dat we de reizigers treffen. Gelukkig krijgt Jos Digneffe even de kans erop te wijzen dat de hinder groter zal zijn als de directie haar plannen doorvoert. Dit door de afbouw van service: afschaffen van treinen en het sluiten van loketten en stopplaatsen.

De reportage over het aantal ziektedagen bij De Lijn in De Standaard van 24 mei 2011 was een verademing. Hierin kreeg het personeel de kans (anoniem) te reageren op het verwijt op jaarbasis gemiddeld 18 dagen ‘ziek’ te zijn. De besparing van 2010 hield o.a. een aanwervingsstop in, 300 chauffeurs werden niet vervangen. Hierdoor kan het personeel in de provincies Vlaams Brabant en Oost Vlaanderen moeilijk verlof opnemen. De werkdruk nam dus toe, ook al door het gebrek aan pauzes door de vertragingen in het drukke verkeer. Ook agressies trekken het cijfer omhoog. Vele chauffeurs hebben rugklachten, wat vaak een langdurig herstel betekent. Een chauffeur die medisch afgekeurd wordt, blijft tot hij gereclasseerd is ‘ziek’. Bij inname van bepaalde medicatie, zoals slaapmiddelen, is rijden verboden.

We roepen de vakbonden op om werk te maken van het vertolken van het standpunt van het personeel in de pers. Een eerste suggestie: duidelijk maken dat wanbeheer en legale diefstal van publieke middelen aan de basis liggen van de verliezen van de NMBS Groep. Het kan toch niet onmogelijk zijn om hier iemand voltijds op te zetten?

Staking bij De Lijn in Vlaams-Brabant. Verslag van aan het piket.

overgenomen van www.socialisme.be

Op woensdag 13 oktober werd bij De Lijn in de stelplaatsen van Leuven, Overijse, Tielt, Tienen en Evere gestaakt. Aanleiding is het personeelstekort waar maar geen oplossing voor komt. De chauffeurs stonden in Leuven al vanaf 4u aan een piket. Er was vooral ’s ochtends vroeg veel volk. Sommige chauffeurs kwamen het piket versterken ook al was het hun rustdag, anderen brachten hun partner en kinderen mee.

Rond twaalf uur stonden er nog een tiental arbeiders aan het piket. Volgens een van de twee ACLVB-delegees waarmee we spraken, was er veel ongenoegen onder de chauffeurs en werd de staking gesteund door het gehele personeel. Er zijn al maandenlang onderhandelingen tussen de vakbonden en de directie over besparingen bij De Lijn. Deze onderhandelingen slepen al lang aan, maar zonder resultaat.

Sinds begin september zijn een aantal maatregelen ingevoerd die een ernstige aanvallen op de arbeidsomstandigheden van de chauffeurs vormen. Rij- en rusttijden worden niet meer gerespecteerd; chauffeurs moeten lange shiften (tot negen uur) rijden met weinig of geen pauze, waardoor er geen tijd is om te eten of gewoon naar het toilet te gaan. Deze beperking en in veel gevallen zelfs afschaffing van de rusttijd ondermijnt niet alleen de arbeidsomstandigheden van de chauffeur, het is ook een gevaar voor de veiligheid. Vermoeide chauffeurs doen meer ongevallen. Een delegee uit Overijse zei ons dat de reizigers dit ook begrijpen en veel begrip hebben voor de actie. Het beperken van de rusttijden is ook een bedreiging voor hun veiligheid en het zet de stiptheid verder onder druk. Nu worden onverwachte vertragingen vaak opgevangen met de rusttijden tussen twee ritten, als dit wegvalt zijn er natuurlijk meer vertragingen.

De directie is verantwoordelijk voor deze staking. Haar besparingsmaatregelen bedreigen de dienstverlening en de arbeidsomstandigheden van de chauffeurs. Naast de problemen inzake rij- en rusttijden is er een personeelstekort dat blijft aanhouden. In de stelplaats Leuven zouden 20 extra chauffeurs moeten worden aangenomen, maar op dat vlak is de directie niet bepaald snel.

Het personeelstekort maakt het moeilijk voor chauffeurs om verlof te nemen. Samen met de lange shifts en de stress door het gebrek aan pauzes tussen twee ritten, zorgt dit voor steeds meer moeilijkheden voor het gezin en/of het sociale leven van de chauffeurs. Het is niet verwonderlijk dat werken voor De Lijn steeds minder aantrekkelijk is.

De directie verklaarde in de media dat het personeel zonder onderhandelingen is overgegaan tot de stakingsactie. Er wordt al maandenlang gevraagd naar een oplossing voor het personeelstekort, maar de directie blijft doof voor deze eis. Blijkbaar erkent de directie nu zelf dat de gesprekken tussen vakbonden en directie dovemansgesprekken waren en geen “onderhandelingen”.

De Lijn. Eengemaakt verzet tegen besparingen nodig!

Op 4 augustus staakte De Lijn in West-Vlaanderen. Aan de kust reed bijna geen enkele tram uit en in heel West-Vlaanderen reed volgens de directie slechts 60% van de bussen. Daarbij moet worden opgemerkt dat 50 van die 60% voor rekening was van onderaannemers waar niet werd gestaakt. De acties waren gericht tegen de besparingsmaatregelen waarbij de frequentie van de kusttram wordt verlaagd, de rittijden en rusttijden worden beperkt en heel wat late en vroege buslijnen sneuvelen.

Schrappen van ritten en beperken van rij- en rusttijd
De besparingsmaatregelen kaderen in een besparingsplan van 51,8 miljoen euro in 2010 en 40 miljoen in 2011, opgelegd door de Vlaamse Regering. Dit jaar wil De Lijn 30 miljoen besparen op exploitatie en 21 miljoen op marketing, strategische projecten,...

De besparingsmaatregelen en de timing verschillen per regio, maar in grote lijnen zijn ze dezelfde. In de mooie woorden van De Lijn gaat het over een “optimalisatie van de dienstverlening”. In de praktijk is er een beperking van ritten met weinig reizigers, het beperken van de rusttijden en waar mogelijk het beperken van de rittijden als eerste stap. Hiertoe wordt gewerkt met minbus, een computerprogramma dat de meest optimale diensten berekent. Wat georoute bij De Post betekende, moet minbus voor De Lijn worden. Resultaat: rusttijden worden beperkt zonder rekening te houden met vertragingen en verkeersdrukte.

De volgende stap is het effectief schrappen van ritten met een te lage bezetting en vroege en late ritten zoals dit bijvoorbeeld al gebeurt met het avondvervoer in Gent en Antwerpen. Hierdoor worden vooral de meer landelijke gebieden geraakt waar sowieso al weinig bussen rijden. Of zoals een aantal burgemeesters uit de Westhoek het stelde: “Als er lijnen of ritten moesten bijkomen in het verleden, werden we overgeslagen. Maar nu er bespaard moet worden, zijn wij bij de eersten.” Misschien moeten de burgemeesters hun partijgenoten in de Vlaamse regering eens aanspreken?

Personeel en reizigers betalen de rekening
De Vlaamse regering stelt dat de werkvreugde van het personeel niet mag verminderen en dat de reizigers geen hinder mogen ondervinden... Deze woorden zijn misschien mooi voor de camera’s, maar de praktijk is anders. Het is duidelijk dat het personeel en de reizigers het besparingsplan zullen moeten dragen.

Chauffeurs moeten langere diensten rijden met een pak minder rusttijd en een strakker uurschema. Dit zal niet alleen zorgen voor meer vertragingen, maar ook voor meer stress, agressie en ongevallen. Voor reizigers betekent het dat ze ofwel hun bus of tram vaker te laat zullen zien komen of dat hij zelfs helemaal niet meer komt.

Mobiliteit en milieu worden steeds belangrijkere thema’s maar als puntje bij paaltje komt, wordt er bespaard op openbaar vervoer en zijn mensen verplicht zich met de auto te verplaatsen of thuis te blijven.

Nood aan eengemaakt verzet: 24-urenstaking en nationale betoging
De staking in West-Vlaanderen was zeker geen maat voor niets. Onder meer de rij- en rusttijden zijn gevoelig verbeterd. Maar zolang het besparingsplan doorgevoerd wordt, zullen we aan de ene kant verliezen wat we aan de andere kant hebben gewonnen. De staking was een goed begin en toont aan dat strijd loont.

Maar meer is nodig, er is nood aan eengemaakt verzet tegen de besparingsplannen. Alle regio’s worden zwaar geraakt door de besparingen en overal is de frustratie groot. Waarom als volgende stap geen 24-urenstaking bij heel De Lijn en als het kan, samen met chauffeurs van de pachters die eveneens geraakt worden, gekoppeld aan een nationale betoging. Hiervoor kan er eveneens gemobiliseerd worden onder de reizigers, eventueel samen met de actiegroepen van reizigers zoals een groep uit de wijk Den Dam in Antwerpen die reeds een betoging organiseerde tegen het schrappen van hun buslijn 19. Op deze manier kan er gewerkt worden aan een front van personeel van De Lijn en de pachters en reizigers.

Roeselare. Bewoners Schiervelde willen hun bus terug

De besparingen bij De Lijn leiden tot verzet. In Roeselare protesteren de bewoners van de wijk Schiervelde tegen het verdwijnen van hun bus naar het centrum. Lijn 3 volgt er een kortere weg waardoor hun wijk niet meer wordt bediend. De inwoners protesteren, er zijn heel wat oudere inwoners in de wijk en die zijn vaak aangewezen op de bus. Nu moeten ze een heel eind verder stappen om de bus te nemen. Er werd een petitie opgezet die op 20 september op de gemeenteraad wordt afgegeven.

De Lijn: staking in Oost-Vlaanderen

Vandaag werd opnieuw gestaakt door het personeel van De Lijn in Oost-Vlaanderen. De directie wil besparingen doorvoeren door het aantal ritten te beperken en eveneens door de rij- en rusttijden aan te pakken. Het personeel klaagt evenwel al langer over een tekort waardoor verlof niet evident is en shiften onderling worden uitgewisseld. Het verder besparen op personeel zal de problemen enkel nog groter maken. Enkele foto's van de staking in Gent.

> Foto's door Jean-Marie

Staking aan zee. Protest tegen aanval op personeel en dienstverlening

Uitgerekend 125 jaar nadat de eerste kusttram over de sporen reed, wordt er gestaakt tegen de afbouw van o.a. de kusttram. Door de besparingen opgelegd door de Vlaamse Regering zal de frequentie van de kusttram niet alleen dalen, de diensten zullen ook “efficiënter” georganiseerd worden. Dit staat synoniem voor een verhoogde werkdruk en het beperken van de rusttijden voor de chauffeurs. Dit is een aanval op het personeel en op de dienstverlening.

In West-Vlaanderen moet er dit jaar 4,56 miljoen bespaard worden. Dit kadert in een totaal besparingsplan van 51,8 miljoen in 2010 en mogelijk nogmaals hetzelfde in 2011. Een goeie 30 miljoen hiervan zal moeten komen van exploitatie, het overige van het terugschroeven van strategische projecten, marketing,...

De concrete besparingsmaatregelen komen nu met mondjesmaat naar boven, maar de timing en de vorm verschillen van provincie tot provincie. Zo zien we o.a. dat het laatavondvervoer in Gent en Antwerpen wordt teruggeschroefd en dat er overal (nu of in de toekomst) ritten worden geschrapt. Niet alleen betekent dit een verhoogde werkdruk voor de chauffeurs en eventueel loonverlies door een verlies van premies (bv. minder zondagwerk), maar evengoed 420 jobs die verdwijnen (de helft bij De Lijn en de helft bij onderaannemers). Er vallen dan wel geen naakte ontslagen, maar voor een regering die als topprioriteit “werk” heeft, kan het wel tellen.

Minbus: de georoute van De Lijn

Minbus is een computersysteem dat de efficiëntie moet verhogen. Concreet betekent dit het beperken van lege ritten, rusttijden en het aantal in te zetten voertuigen. Voor chauffeurs betekent het een verhoogde werkdruk en diensten die het sociaal leven van de chauffeurs nog een pak moeilijker maken. Wat op papier rusttijd is, is in de praktijk immers veelal een buffer om vertragingen op te vangen. Vlaams minister van Mobiliteit Hilde Crevits kan dan wel zeggen dat het plan de “werkvreugde” van de chauffeurs niet mag verminderen, het is duidelijk dat de besparingen door het personeel (en de reizigers) zullen gedragen worden.

Kris Peeters: “De zwaksten zullen niet geraakt worden”

Toen het besparingsplan van de Vlaamse Regering van 1,7 miljard bekend werd, stelde minister-president Peeters dat de sociaal zwaksten in de samenleving niet geraakt zouden worden. Tegelijk zien we dat diezelfde “sociaal zwakkeren” wel hun bus- en/of tramverbinding verliezen of zien afgebouwd worden. Zo was er eind juni nog protest en een betoging van bewoners van de wijk Den Dam in Antwerpen. Die verliezen door de besparingen de enige rechtstreekse verbinding met het stadscentrum door de afbouw van buslijn 19. Voor veel reizigers zal dit de praktijk zijn, want enkel de meest rendabele lijnen zullen worden behouden.

Tegelijk zien we dat CD&V een aanval lanceert op de 1,4 miljoen mensen met een gratis abonnement (1,2 miljoen 65+'ers met daarnaast invaliden, werklozen in trajectbegeleiding,...). In tijden van besparingen kan het volgens hen niet dat zoveel mensen gratis rijden. Blijkbaar vinden ze bij CD&V dat het toch wel schandalig is dat mensen die met een klein pensioen moeten rondkomen en het grootste risico hebben om in armoede te vervallen, gratis met de bus mogen rijden.

Personeel en reizigers mogen zich niet tegen elkaar of onderling laten opzetten. Want het is hetzelfde beleid dat hen wil laten betalen voor een crisis veroorzaakt door een blinde winsthonger van een kleine elite.

Eéngemaakte strijd en actieplan is nodig!

De staking van De Lijn regio kust is een stap vooruit in het organiseren van het verzet tegen de besparingsplannen. Maar meer is nodig. Vandaag zien we dat regio per regio en openbare dienst per openbare dienst geïsoleerd in strijd gaat. We mogen niet stelplaats per stelplaats de strijd aangaan.

Er is een ééngemaakte strijd nodig tegen de asociale besparingsplannen van de Vlaamse regering. In de eerste plaats van al het personeel en de reizigers van De Lijn om verder samen met personeel en gebruikers van alle openbare diensten te vechten voor sterke openbare diensten, tegen de besparingen en voor onze rechten.

Zware besparingen op avondvervoer in Gent

De Lijn moet besparen en in Gent heeft dit vanaf volgende week directe gevolgen. Het bedrijf kondigde aan dat het “net als alle andere Vlaamse overheidsbedrijven” moet besparen. Er wordt gesteld dat 97% van het huidige aanbod behouden blijft, maar intussen wordt wel fors gesnoeid in het laatavond-, nacht- en ochtendaanbod in het weekend. Na 23u zullen er geen trams meer rijden, maar erg onregelmatige “laatavondbussen”.

De besparingen bij De Lijn in Gent zal vooral het laatavondverkeer worden geraakt. De trams en bussen na 23u worden allemaal vervangen door laatavondbussen die slechts om de 45 minuten rijden. De nachtbussen op vrijdag en zaterdag worden beperkt, in de plaats van om de 45 minuten zullen er maar om de 90 minuten nachtbussen zijn. Verder wordt ook gesnoeid in het aanbod op ochtenden in het weekend en op de avonden tijdens schoolvakanties en in het weekend. Zo wordt de helft van de ochtendtrams op zaterdag geschrapt.

De Lijn stelt intussen dat deze besparingen beperkt zijn en dat 97% van de dienstregelingen wordt behouden.
Eerder werd ook al in andere regio’s bespaard. Vanaf 1 juli is het aanbod van De Lijn in West-Vlaanderen afgebouwd. Ook daar gaat het vooral om bussen die ‘s ochtends vroeg, ’s avonds laat of in het weekend reden. In West-Vlaanderen stelde De Lijn dat het in de eerste plaats bespaart op “algemene werkingskosten” en door een “verdere optimalisatie van de exploitatie (via minimaliseren lege kilometers, herschikken van de diensten van de chauffeurs,…)”. Daarnaast wordt ook geraakt aan de dienstverlening zelf. Het lijkt er op dat het personeel en de gebruikers de rekening moeten betalen.

Ongetwijfeld zullen nog andere besparingsmaatregelen volgen. Er wordt nu al gesuggereerd dat zowat alle reizigers van De Lijn gratis rijden omdat 1,4 van de 1,8 miljoen abonnees een gratis abonnement hebben. Dat er daarbij 1,2 miljoen 65-plussers zijn, wordt er niet onmiddellijk bij verteld. Het doel van dit soort nieuws is duidelijk: een nieuwe besparing voorbereiden door te snoeien in het aantal gratis abonnementen. Carl Decaluwé (CD&V) verklaarde dat het niet houdbaar is dat vier op de vijf abonnementen gratis zijn. Het gaat om 1.248.533 65-plussers, 149.975 mensen met een handicap, 29.595 mensen die hun nummerplaat inleverden, 22.553 gratis abonnementen voor scholieren uit gezinnen waar al twee betalende schoolabonnementen zijn en 14.187 werklozen die via de VDAB een opleiding volgen. Wie van deze groepen wil Decaluwé aanpakken?

De reeds doorgevoerde en geleidelijk aan voorbereide maatregelen gaan in tegen de bestaande behoeften. Er is nood aan meer en goedkoper openbaar vervoer. Dat is noodzakelijk om het gebruik van auto’s te verminderen en aldus het vastlopen van de wegen af te bouwen alsook de hoeveelheid uitlaatgassen te beperken. Het zou logisch zijn om tegen de achtergrond van een economische crisis en bijhorende uitbreiding van de werkloosheid en armoede, de mobiliteit van iedereen te garanderen door het aanbod uit te breiden en gratis te maken.

Het laatavondvervoer in een studentenstad als Gent heeft wel degelijk nut en het is niet omdat het maar studenten zijn dat ze daarom als sardienen opeengepakt kunnen worden op onregelmatige bussen. Of wil De Lijn het autogebruik aanmoedigen? De Lijn zelf doet intussen alsof haar neus bloedt. Een woordvoerster verklaarde: “We willen vooral communiceren dat de reizigers 's avonds en 's nachts nog altijd met het openbaar vervoer op hun bestemming kunnen geraken. Het heeft geen zin om te benadrukken of dat nu om de 10, 20 of 45 minuten is.” En nog: “We willen vooral naar buiten brengen wat er is en niet van start gaan met een negatieve boodschap.”

Dit is een flauwe poging om een besparingsmaatregel in een mooie verpakking te stoppen. De realiteit is dat deze Vlaamse regering (CD&V, N-VA en SP.a) een besparingsbeleid voert en daarbij de overheidsbedrijven laat snoeien in het aanbod van diensten aan de bevolking. De besparingen zijn het resultaat van een crisis waar wij geen verantwoordelijkheid voor hebben, maar waarvoor we nu wel gevraagd worden om de prijs te betalen. Sommigen deden dat al met hun job, anderen volgen nu met een beperkter aanbod aan openbaar vervoer. Straks volgt een afbouw van het aanbod op televisie, de verdere afbraak van de dienstverlening van De Post (althans voor gewone gebruikers zoals wij), een ondermijning van de zorgsector en een besparing op het onderwijs. Tegen deze politiek van sociale afbraak is verzet nodig!

Bewoners wijk Den Dam in Antwerpen protesteren tegen besparingen bij De Lijn

Bewoners van de volkse wijk Den Dam houden woensdag een betoging tegen het afschaffen van buslijn 19.

In deze wijk wonen veel kansarme en oudere mensen die het openbaar vervoer hard nodig hebben. Bewoners die naar de stad willen, zullen vanaf nu minstens één keer moeten overstappen en een pak langer onderweg zijn. De bewoners hebben bus 19 nodig om naar de bank en naar de winkels te gaan, want die zijn er in de wijk niet.

Dit voorbeeld toont aan dat de besparingen van De Lijn niet pijnloos verlopen. Niet voor het personeel en niet voor de reizigers. Er is nood aan een eengemaakte strijd van het personeel van De Lijn en de reizigers om deze asociale besparingen te stoppen.

Een aantal bewoners is een petitie opgestart en zet andere bewoners aan om klachtenbrieven te schrijven. Op woensdag 23 juni organiseren ze een betoging door de wijk, van de Weilandstraat tot het Damplein. En daarna trekken de actievoerders naar de kantoren van De Lijn om de klachtenbrieven af te geven.

Afspraak: 10 uur weilandsstraat

De Lijn. Nood aan verzet tegen forse besparingen

Bij de raad van bestuur van De Lijn werd vorige week actie gevoerd door de vakbonden. Er is nog discussie over hoeveel zou moeten bespaard worden, het aanvankelijke bedrag van 40 miljoen euro werd al snel opgetrokken tot 60 miljoen euro. Er zijn nog geen concrete maatregelen aangekondigd, maar de ongerustheid onder het personeel is groot. De opkomst bij de actie op 9 december was groter dan verwacht, alleen lijkt er niet direct een syndicaal antwoord op de besparingen te komen.

De actie van 9 december werd gesteund door de drie vakbonden. Vooral het ACOD had een sterke delegatie ter plaatse. De betogers trokken naar binnen in de hoofdzetel van De Lijn in Mechelen waar de bijeenkomst van de raad van bestuur werd verstoord. Het was de bedoeling om de leden van de raad van bestuur te laten weten hoe groot de bezorgdheid onder het personeel is. Na een hernieuwd offensief van onder meer CD&V en VLD tegen het openbaar vervoer (met discussies over onder meer de reizigersaantallen en de prijs voor abonnementen), werden verschillende bedragen voor besparingen genoemd. Toen er na de bekendmaking van 40 miljoen euro besparingen geen syndicaal verzet kwam, is dat bedrag gewoon opgetrokken tot nu al 60 miljoen euro.

Een dergelijke besparing zou hard aankomen voor het personeel en de reizigers. De directie kondigde reeds aan dat het niet op de investeringen zal besparen. Bijgevolg wordt elders gezocht: bij het personeel en de dienstverlening. 60 miljoen besparen betekent dat er drastische maatregelen zouden moeten worden genomen in de dienstverlening. Het kan daarbij op jaarbasis al snel tot een miljoen kilometer gaan in een provincie als Antwerpen.

Het lijkt er op dat de directie de opties wil openhouden om zowel bij personeel als bij de dienstverlening te besparen. De vakbonden stelden op de actie van 9 december aanvankelijk dat er nood is aan eenheid tussen personeel en reizigers maar lieten nadien (net als in het pamflet) openingen voor een aanval op de reizigers. “Ook tariefmaatregelen kunnen zorgen voor extra inkomsten”, aldus het vakbondspamflet. Dat is een gevaarlijke redenering: waarom moeten de vakbonden zelf de besparingen gaan organiseren? En het is ook niet bepaald nuttig om meteen voer te geven aan de verdeeldheid tussen reizigers en personeel. De directie kan en zal daar handig gebruik van maken.

Op de actie van 9 december vroegen de vertegenwoordigers van de actievoerders aan de leden van de raad van de bestuur (waaronder ook vakbondsvertegenwoordigers) vriendelijk om niet zoveel te besparen, de raad van bestuur werd zelfs bedankt om de actievoerders te ontvangen. Dat was nogal bizar op een actie waarbij de raad van bestuur werd binnengevallen. De actie op zich was nuttig, het was goed dat de aanwezige militanten onderling eens met elkaar konden spreken. Maar er was tegelijk ook een wantrouwen in de wijze waarop de actie was georganiseerd en het gebrek aan stevig antwoord op de besparingsplannen.

Wat een verschil met het syndicale antwoord dat bij Bayer werd geboden op voorgestelde besparingen op de kap van het personeel. Daar werd klaar en duidelijk gezegd dat het personeel niet zou inleveren en dat het niet aan de vakbonden was om de besparingen te organiseren. Het resultaat van de vastberaden opstelling bij Bayer heeft ertoe geleid dat de plannen werden ingetrokken. Bij De Lijn werd niet gereageerd op het eerste besparingsplan en werd alle hoop gevestigd op onderhandelingen. Resultaat: de besparingen werden verder opgedreven. Zwakheid zet aan tot agressie!

Om het tij te keren, moeten de vakbonden zich verzetten tegen de besparingsmaatregelen. Er mag niet worden geraakt aan de arbeids- en loonsvoorwaarden en evenmin aan de dienstverlening. De directie is al maandenlang bezig met de discussie op te starten en heeft de agenda zelf in handen. Onder het personeel neemt de ongerustheid toe en bij gebrek aan een sterk antwoord, is het niet uitgesloten dat bepaalde besparingsmaatregelen uiteindelijk ook aanvaard zullen worden.

Het personeel moet nu steun zoeken bij de reizigers. Er zal geen 60 miljoen euro bespaard worden zonder te raken aan de dienstverlening. De traditionele politici maakten dit al duidelijk door ballonnetjes op te laten over het verminderen van het aantal gratis abonnementen, het opdrijven van de abonnementsprijs en het afbouwen van de basismobiliteit. Bij de tellingen van het aantal reizigers wordt het vereiste minimum opgedreven, dat geeft te vrezen voor bijvoorbeeld de belbussen of de laatste en eerste ritten. Een aantal politici verwezen naar de prijzen in het buitenland, waar een abonnement soms tien keer duurder is. In tegenstelling tot de lonen geldt hier dan plots dat de duurste prijzen de norm zijn waarmee zou moeten worden geconcurreerd. Als een omnipas voor een jaar geen 250 maar 2500 euro zou kosten, kan je al beter een auto aanschaffen. Het is hypocriet om in Kopenhagen met de wereldleiders te palaveren over maatregelen voor het milieu en tegelijk het openbaar vervoer te willen afbouwen.

Minister Crevits wil extra middelen uittrekken om een beter zicht te hebben op het gebruik van abonnementen - ze wil een chip laten inbouwen zodat abonnementen beter kunnen worden geteld. Dit nieuwe systeem zou miljoenen euro’s kosten. Op een ogenblik dat er wordt bespaard, zien de traditionele politici geen probleem in deze dure investering. Het moet immers dienen om achteraf forser het mes te zetten in de abonnementen.

Ook voor het personeel ziet het er niet goed uit. Als er niet bespaard wordt op de investeringen, zal het minstens deels op de lonen zijn. Met een selectieve aanwervingstop zal de werkdruk enkel worden opgevoerd. En dan zal het makkelijker zijn voor de directie om weerstand van het personeel tegen de afbouw van de dienstverlening tegen te gaan.

Voor het verzet tegen de besparingen kunnen we niet rekenen op de traditionele politici. De vroegere baas van De Lijn is nu SP.a-minister. Vanuit VLD en CD&V worden steevast meer besparingen geëist. Ook het Vlaams Belang sluit zich daarbij aan. Filip Dewinter verklaarde in het Vlaams parlement dat 80 miljoen euro besparen bij De Lijn te weinig is. Hij vroeg om “het mes te zetten in de buitensporige uitgaven voor allerlei linkse hobby’s: gesubsidieerde kunst, cultuur, De Lijn en uiteraard allerlei uitgaven ten voordele van allochtonen.” Het personeel bij De Lijn weet meteen wat het aan deze partij heeft.

De omvang van de geplande besparingen vereist een krachtig antwoord. Om een dergelijk antwoord te kunnen bieden, moet het personeel zich samen met de reizigers organiseren rond een gezamenlijk verzet tegen iedere besparing. In de plaats van te besparen op ons openbaar vervoer, moet worden geïnvesteerd in een uitbreiding van de dienstverlening met het respecteren van de arbeidsomstandigheden en lonen van het personeel. Er is nood aan een offensief programma voor de uitbreiding van het publieke openbaar vervoer.

Zwartwerk bij De Lijn: 2 maten en gewichten

Verschillende kranten kopten op maandag 10 augustus: “Handel in diensten bij De Lijn”, “zwartwerk bij De Lijn”, “Chauffeurs tot 20 uur achter het stuur bij De Lijn”. De directie en bevoegd minister Hilde Crevits reageerden verbolgen en geschokt op de ontdekkingen van de arbeidsinspectie in Gentbrugge. Ze hadden het over onverantwoorde chauffeurs en Crevits wilde meteen een onderzoek in alle stelplaatsen.

Door een buschauffeur

Door de extreme flexibiliteit die chauffeurs aan de dag moeten leggen, is er voor chauffeurs de mogelijkheid om diensten te wisselen. Alhoewel de directie er officieel niets van weet, wordt het wel steeds doorgegeven aan de oversten en vormt het daar geen probleem. In een aantal stelplaatsen krijgt een chauffeur maar enkele dagen verlof per jaar, waardoor het niet verwonderlijk is dat een handel in diensten wordt opgezet.
De directie heeft daar nog steeds controle op: iedere chauffeur moet zich bij het begin en het einde van de dienst aan- of afmelden en een eindedienstkaart afdrukken. Bij het nakijken van die kaarten kan de directie meteen zien wie wanneer heeft gewerkt. Nu doet de directie evenwel alsof haar neus bloedt. Voorheen kwam het de directie goed uit: de problemen om alle diensten georganiseerd te krijgen werd opgevangen door de chauffeurs zelf, de diensten werden verzekerd en officieel wist de directie van niets.

Nu worden de chauffeurs aan de schandpaal genageld omdat ze naast hun reguliere dienst nog extra diensten in “het zwart” deden en hiermee de rij- en rusttijden met de voeten traden. Nochtans worden chauffeurs regelmatig gevraagd door hun oversten om datzelfde te doen.
De jarenlange besparingen op alle mogelijke kosten (de directie ziet ook de chauffeurs als een “kost”) en vooral op het aantal reservechauffeurs, is er in veel stelplaatsen geen buffer om onvoorziene omstandigheden op te vangen. Dat is het geval bij ziekte of zelfs bij minder onvoorziene omstandigheden als evenementen in het Sportpaleis of Rock Werchter. Op zo’n ogenblik wordt aan de chauffeurs gevraagd om na of voor hun dienst een extra dienst te verrichten. Dan vormen de rij- en rusttijden geen probleem. Twee maten en twee gewichten bij De Lijn!

Als de directie dit “zwartwerk” wil vermijden, zal het in de eerste plaats moeten kijken naar de beloning en het aantal chauffeurs. Bij de CAO 2009-2010 weigerden de directie en minister Van Brempt om een ernstige toegeving te doen aan het personeel. Het is niet verwonderlijk dat een aantal chauffeurs dan maar zelf naar mogelijkheden zoekt om het loon te compenseren. Verder moet worden geïnvesteerd in (reserve)chauffeurs zodat ziekte, verlof en dergelijke kunnen worden opgevangen. Dat zou niet alleen de arbeidsomstandigheden maar de dienstverlening ten goede komen.
Vandaag wordt de zwarte piet doorgeschoven naar de chauffeurs. Alsof zij verantwoordelijk zijn voor het gebrek aan degelijke arbeidsomstandigheden en lonen. Dat is een gemakkelijkheidsoplossing van een directie en een Vlaamse regering die weigeren om echt te investeren in openbaar vervoer met degelijke jobs en een optimale dienstverlening voor de bevolking.

Staking De Lijn: staking met een tramchauffeur

Op 8 en 9 mei werd bij De Lijn gestaakt. De directie wil de flexibiliteit van het personeel opdrijven om met evenveel personeel meer lijnen te bedienen. Wij zijn voor een uitbreiding van het aanbod en de dienstverlening, maar daar is voldoende en gemotiveerd personeel voor nodig. De staking van het ACOD op 8 en 9 mei was daarop gericht. We vroegen de mening van een tramchauffeur uit Antwerpen.

Interview door Emiel

Merk je dat het ongenoegen onder het personeel de laatste jaren is toegenomen?

Het touw wordt alsmaar strakker en strakker. We zagen ook dat de 48 uren staking uitgeroepen door het ACOD goed opgevolgd werd, hoewel de andere vakbonden het hebben proberen te verkopen als een extra dag congé. De mensen zijn wel degelijk thuisgebleven vanwege de moeilijke situaties die we elke dag meemaken. Het ongenoegen is zeker toegenomen. Het ACOD en haar militanten hebben één ding bewezen: als je mobiliseert, kan je het ongenoegen van de mensen op de werkvloer kanaliseren.

Waarover gaat het ongenoegen?

In de CAO wordt voorgesteld om flexibeler te werken zonder bijkomende vergoeding. Zo blijft de zaterdagvergoeding erg beperkt. Het ongenoegen onder het personeel gaat echter over veel meer dan enkel de CAO. En het is niet beperkt tot de leden van ACOD, het wordt gedeeld door alle personeelsleden. Het editoriaal van Gazet van Antwerpen daarover was totaal misplaatst [die krant schreef dat de chauffeurs van de andere vakbonden gewoon achter hun stuur kropen].
Er zijn nog andere thema’s zoals het dragen van een das waartegen actie werd gevoerd, maar waarbij het ACOD er ook alleen voor stond. Dat was maar één klein thema, maar er zijn ook grotere thema’s zoals de moeilijke diensten. Zo heb ik vandaag een gesplitste dienst: van zes uur ’s morgens tot zeven ’s avonds met een pauze overdag. Maar dan moet je in die pauze wel heen en weer en wat doe je met een pauze als het maar een paar uurtjes is?

Ging het ook over het geweld op de bussen en trams?

Zeker. Dat is een constante dat leeft bij het personeel. Ik denk dat geweld alleen maar zal toenemen, want de crisis slaat toe bij brede lagen van de bevolking. We zien dat ook op de trams: mensen zijn niet rustig. Dan zijn er de jongeren die constant in de werkloosheid vallen. Ze hebben vaak een gratis buzzy pass, maar geen geld. Of ze rijden zwart. Ze komen dan wat rondrijden in de trams en op de duur begin je je natuurlijk te vervelen.
Discussies in de trams en bussen die ontaarden, gaan vaak over vervoersbewijzen: tickets zijn te duur, men denkt dat je er heel Vlaanderen, buiten de Metropool, mee kan doorrijden. Moesten er extra middelen komen voor gratis openbaar vervoer, een groot deel van de veiligheidsproblematiek zou meteen opgelost zijn!

Het beleid van Kathleen van Brempt. Vlaams minister van transport, ligt ook onder vuur vanwege Open VLD en LDD. Wat moeten wij er van vinden?

Open VLD met Annick de Ridder voorop en LDD willen het budget voor De Lijn kortwieken. Er is geld bijgekomen onder Van Brempt, dat moet je haar nageven, maar niet voldoende voor nieuw materiaal, nieuwe tramlijnen en loodsen. Bovendien gaan de nieuwe projecten van stapel via PPS [publiek-private samenwerking, waar de overheid het geld op tafel legt en de privé met de gouden eieren gaat lopen, zoals met het gerechtsgebouw in Veurne of het nieuw Antwerps justitiepaleis].
Het personeel heeft geen euro gekregen van dat extra geld. Het ging allemaal naar de reizigers, wat op zich goed is: men heeft nieuwe bussen en lijnen laten rijden, maar het personeel blijft op haar honger zitten. Er zijn nog veel problemen: defecten, verouderde trams,… Er zijn te weinig trams in Antwerpen om de drukte op te vangen. Het opdrijven van de flexibiliteit en de werkdruk bij het personeel is bovendien niet in het belang van de reizigers.

Critici zeggen dat er te veel geld gaat naar de Lijn, maar dat de effecten qua fileleed amper merkbaar zijn, integendeel. Wat denk jij daarvan?

De Lijn vervoerde vorig jaar 500 miljoen reizigers. Als die allemaal de auto nemen, zullen de files een pak langer zijn. Er zijn al stappen gezet, maar er is nog veel werk aan de winkel. Busstroken zoals op de E34 moeten uitgebreid worden, bijvoorbeeld langs de A12. Dan zitten de bussen zelf niet in de file en rijden ze sneller. De oplossing is eigenlijk heel simpel: maak het gratis en met meer dienstverlening. Als ik vandaag naar Brussel wil met het openbaar vervoer en geen enkele korting heb, dan is de auto sneller en voordeliger.

Werd de staking in Antwerpen goed opgevolgd?

Zeer goed. In heel Vlaanderen heeft meer dan de helft van het personeel gestaakt. In Antwerpen tussen de helft à twee derde, de cijfers lopen uiteen. Degene die komen werken, zijn een aantal mensen die hun centen nodig hebben, maar er waren ook de militanten van de andere vakbonden die zijn komen werken om ons te pesten. Die hebben zelfs overuren gedaan. Het was de eerste keer in dertig jaar dat er een 48 uren staking is georganiseerd bij De Lijn.

Als we de andere vakbonden mogen geloven, stond het ACOD er alleen voor. Was het dan een slag in het water?

Zeker niet. De cijfers bewijzen dat. De andere vakbondsleidingen hebben een gemakkelijk akkoord proberen te sluiten, zonder het ACOD, dus met een minderheid van het personeel.

Wat zijn de verdere plannen?

De basis van de vakbond terug samenroepen, zodat de druk op de ketel blijft. Met het ACOD zitten we met de vraag: de CAO is ondertekend, dus wat doe je ermee? Het is moeilijk om ze nog terug van tafel te krijgen. Er is nood aan verdere acties: onaangekondigde acties, harde acties. De steun is er onder het personeel. De leiding moet komen met een actieplan om vooruit te gaan. Onlangs was er een algemene ondernemingsraad: onze vertegenwoordigers zijn opgestapt. Het ongenoegen is dus niet gaan liggen.

Dat zullen de gebruikers maar matig appreciëren…

Spijtig, maar de directie wilt niet eens onderhandelen met ons. We hebben geen andere uitweg. Bovendien heeft de reiziger er alle belang bij. Als wij een goede CAO hebben, met genoeg rij- en rusttijden, kunnen wij op normale manier komen werken. Daar heeft de gebruiker alleen maar baat bij: we zullen stipter zijn, minder gestresseerd en meer attenter. voor de klanten. Maar het klopt dat het informeren en betrekken van de reizigers een onderdeel moet zijn van ons actieplan. Zoniet zal altijd geprobeerd worden om de belangen van de reizigers op een kunstmatige manier tegenover deze van het personeel te plaatsen.

LSP steunt het stakende personeel van De Lijn

De staking bij De Lijn is terecht. De onderhandelingen over de collectieve arbeidsovereenkomst toonden een agressieve directie die niet bereid is om tegemoet te komen aan de eisen van het personeel. De groene en blauwe vakbonden kwamen terug op hun eerdere positie. De ACOD staakt wel, met de steun van heel wat leden van de andere vakbonden.

De directe aanleiding van de staking is de CAO waarbij het opvallend is dat de directie geen extra middelen wil vrijmaken voor het eigen personeel. De directie wil de productiviteit opvoeren om meer dienstverlening aan te bieden. Dat is positief en het zou best nog wat meer mogen zijn. Maar daar moet wel voldoende personeel tegenover staan. Het personeel mag niet de dupe zijn van de projecten van De Lijn, dat zou enkel maar leiden tot nog meer problemen op het vlak van werkdruk en stress wat ook wordt opgemerkt door de gebruikers.
Een specifiek punt dat gevoelig ligt, is de vergoeding voor zaterdagwerk. Het personeel moet altijd extreem flexibel zijn met zaterdagwerk, gesplitste diensten (waarbij bijvoorbeeld ’s ochtends een aantal uur wordt gewerkt en ’s avonds nog een aantal uur) en nachtwerk. Een vergoeding die beantwoordt aan die flexibiliteit kan er niet van af voor de directie. Vandaag is er maar een opslag van 15% voor zaterdagwerk. Welke andere werkenden geven hun weekend op voor 15%?

De media hanteren soms het argument dat de crisis een koopkrachtverhoging onmogelijk maakt. Onder meer in Gazet van Antwerpen verscheen vandaag een fel anti-syndicaal opiniestuk waarin de stakende personeelsleden een gebrek aan “verstand en realiteitszin” wordt verweten. De krant voegt er aan toe dat de chauffeurs van de christelijke en liberale bonden wel “gewoon voor u achter het stuur” kruipen. Dat klopt overigens niet, veel leden van deze bonden bleven eveneens thuis. Getuigt het van een gebrek aan realiteitszin om extra verloning te eisen voor de steeds hogere flexibiliteitsvereisten? Steeds flexibeler werken voor een beperkt loon, is niet realistisch.

We hoorden vanuit Antwerpen hoe de liberale bond daar actief campagne voerde om wel te gaan werken. Bij de christelijke bond was dat niet het geval, daar hebben ze ook gezien dat er een aantal leden zijn overstapt naar ACOD. Er werd wel gesteld dat staken geen zin zou hebben. In Limburg rijdt er amper openbaar vervoer. Elders is zowat 60-70% thuis gebleven. Een aantal verpachte lijnen rijden wel omdat het personeel daar uitbesteed is: private bedrijven staan daar in voor het openbaar vervoer.

Deze staking komt er ook op een ogenblik dat opnieuw heel wat discussie is losgebarsten rond de veiligheid op de bussen na incidenten in Dilbeek. Agressie op de bussen en trams hangt vaak samen met een afwezigheid van een geldig vervoersbewijs. Chauffeurs kunnen bevestigen dat dit de voornaamste bron van agressie is. Het zou voor zowel de chauffeurs als de gebruikers een enorme stap vooruit zijn indien het openbaar vervoer volledig gratis zou worden. Dat zou het vervoer interessanter maken, wat goed is voor het milieu, voor de koopkracht in crisistijden, voor de veiligheid van het personeel,... Vandaag heeft de directie geen enkel antwoord op agressie. In de CAO wordt enkel opgelegd dat acties van het personeel na gevallen van agressie tot één stelplaats moeten beperkt blijven... Daarnaast wordt ook geëist dat er twee jaar lang geen collectieve eisen worden gesteld. Het personeel het zwijgen opleggen en de problemen onder tafel vegen, zal ze niet oplossen.

Een investering in gratis en degelijk openbaar vervoer heeft enkel maar voordelen. LSP neemt deel aan de verkiezingen van 7 juni en steunt daarbij de eis van gratis en degelijk openbaar vervoer met degelijke arbeids- en loonsvoorwaarden voor het personeel. Vandaag een betere vergoeding voor het personeel afdwingen, zou een goede stap in die richting kunnen vormen.

De Lijn. Personeel in actie tegen das

Sinds geruime tijd zijn er acties bij het personeel van De Lijn tegen de verplichting om een das te dragen. De druppel die de emmer deed overlopen, was een incident met zware agressie toen twee controleurs bijna gewurgd werden in Rillaar (Vlaams Brabant). Dat gebeurde bij een controle van de vervoersbewijzen

Door een chauffeur

Na dat incident verplichtte de directie de slachtoffers van de agressie om toch hun das te blijven dragen, ook al was er medisch advies om dat niet te doen. De veiligheid van het personeel is echter geen bekommernis voor de directie.

De directie stelde in de discussie over het dragen van een das een alternatief voor: een clipdas. Dat is echter onpraktisch en eveneens onveilig. Het biedt dus geen oplossing voor het veiligheidsrisico dat gepaard gaat met het dragen van een das.

Een aantal personeelsleden weigert een das te dragen en er waren reeds verschillende acties rond. Directeur-generaal Ingrid Lieten (SP.a) dreigt er nu mee om vanaf vandaag harder op te treden: wie aan een dienst wil beginnen zonder das, zou niet mogen werken.

Dat is een regelrechte oorlogsverklaring aan het personeel en de vakbonden. Indien mevrouw Lieten haar dreigement uitvoert, zullen er mogelijk stakingsacties plaatsvinden. Het protest tegen het dragen van een das heeft tot nu toe de reizigers niet getroffen, het is de oorlogsverklaring van Lieten die daar verandering in kan brengen.

De Lijn. Acties bij onderaannemer

Op 6 februari gingen de chauffeurs bij De Decker-Van Riet in Vilvoorde en Malderen in staking. De Decker-Van Riet werkt in onderaanneming voor De Lijn. Concrete aanleiding voor de staking was loonverlies voor de chauffeurs, maar er was meer aan de hand. Een personeelsdirecteur die er middeleeuwse praktijken op nahield, er niet voor terugdeinsde om chauffeurs te onstlaan via sms of zelfs chauffeurs in dienst klem rijdt, om hen op staande voet te ontslaan! Bovendien kregen de vakbondsafgevaardigden regelmatig dreigementen naar hun hoofd geslingerd.

Door een buschauffeur

De acties verrasten de directie en hebben alvast iets opgeleverd. Het loonverlies wordt ongedaan gemaakt; er wordt een ondernemingsraad opgericht binnen het bedrijf; de syndicale delegatie wordt van de nodige middelen voorzien om haar werking te organiseren; de directie zal een signaal moeten geven dat wijst op een verbeterd personeelsklimaat. De Decker–Van Riet is uiteraard een extreem geval. Bij veel pachters zijn de omstandigheden beter. Maar zolang het systeem van pachters bestaat, zal er langs alle kanten geknipt en beknibbeld worden op de loon- en arbeidsvoorwaarden en zullen er uitwassen zijn. Chauffeurs van pachters rijden doorgaans veel langere uren dan bij De Lijn het geval is, diensten tot 12u aan één stuk zijn geen uitzondering.

Het systeem van uitbesteding van lijnen aan privé-exploitanten wordt ook gebruikt om de chauffeurs van De Lijn onder druk te zetten. Niet teveel klagen over de rij- en rusttijden, luidt het, want als de chauffeurs van De Lijn het niet willen doen, zullen die van de pachters het wel doen.

Telkens als over onderaanneming wordt gesproken, is dit een weerkerend verhaal. Meestal gaat het om kleine bedrijven, waar geen vakbond aanwezig is om te waken over de loon- en arbeidsomstandigheden. Maar zelfs in de grotere bedrijven waar wel vakbonden aanwezig zijn, zien we dat de arbeiders van onderaannemers worden uitgespeeld tegen de arbeiders van het bedrijf waarvoor ze werken. Enerzijds door hen minder loon te geven en/of aan slechtere arbeidsomstandigheden te laten werken, anderzijds om de arbeiders van het moederbedrijf “stil” te houden en hun loons- en arbeidsvoorvaarden aan te vallen. Waar met onderaanneming wordt gewerkt, moeten de vakbonden zowel de arbeiders van de onderaanneming als die van het moederbedrijf samen organiseren om een dam op te werpen tegen de verdeel- en heersstrategie van het patronaat.

Spontane busstaking na nieuwe agressie

In Vlaams Brabant brak vandaag een spontane staking uit bij De Lijn. Aanleiding was een zoveelste daad van agressie. Een bus van de stelplaats Dilbeek werd gisteravond in Anderlecht beschoten. De chauffeur werd niet opgevangen. Toen de andere personeelsleden deze morgen dit hoorden, legden ze onmiddellijk het werk neer. De staking verspreidde zich snel in de regio.

De aanval op de bus was in de buurt van de plaats waar eerder deze week een molotov-cocktail werd gegooid naar een bus van de MIVB. Dat leidde tot een staking, maar er kwamen intussen nieuwe agressies. Er wordt vermoed dat de agressie in Anderlecht een wraakactie was nadat de MIVB extra controles had gedaan in die buurt. Intussen is Anderlecht koploper op het vlak van agressie op de bussen.
Toen de chauffeur van De Lijn gisteravond binnen reed en het voorval meldde, kwam er geen reactie. Er werd geen opvang voorzien en de politie werd niet verwittigd. Dat gebeurde pas deze morgen toen de collega’s massaal het werk neerlegden. Er was een gevoel dat dit niet zomaar mocht passeren en dat er moest gereageerd worden. Geleidelijk aan is er een steeds cynischer houding tegenover chauffeurs die het slachtoffer werden van geweld: een gesprek met een psycholoog moet volstaan om daarna zo snel mogelijk terug op de baan te worden gestuurd.
De spontane staking werd onmiddellijk gevolgd door alle personeelsleden en kende snel een uitbreiding in andere stelplaatsen. Tot in Leuven en Overijse werd het werk neer gelegd. Deze namiddag zullen vrijwilligers er wel voor zorgen dat de schoolkinderen worden opgehaald.
De woede is groot. Er is een gevoel dat er niets wordt gedaan tegenover de aanhoudende agressie. De woede kwam tot uitbarsten in de staking, maar er was direct een besef dat er meer zal nodig zijn dan een staking. Morgen kan gewoon een nieuwe daad van agressie volgen.
Wellicht zal opnieuw gezegd worden dat de reizigers de dupe zijn. De chauffeurs vinden het spijtig dat de reizigers tevergeefs moesten wachten op hun bus, maar wat konden ze doen? Als ze niet reageren, zal het geweld niet gestopt worden.
Er is wel verwarring over wat er kan gedaan worden tegenover het geweld. Die verwarring laat ruimte voor racistische opmerkingen, maar dat biedt ook geen antwoord. Feit is dat de meeste agressiegevallen gelinkt zijn aan discussies over vervoersbewijzen. De eis voor gratis en degelijk openbaar vervoer is niet enkel op ecologisch vlak belangrijk, maar zou ook voor de veiligheid van de chauffeurs een enorme stap vooruit betekenen.
Daarnaast is het duidelijk dat de afbouw van de openbare diensten agressie in de hand werkt. Een tweede man op de bussen zou een stap vooruit kunnen betekenen. Maar het moet wel gekaderd worden in een algemene politiek van meer middelen voor openbaar vervoer waardoor het gratis kan worden gemaakt voor de gebruikers en waardoor de frequentie en de omvang van de dienstverlening kan worden uitgebreid. Daarvoor zal ook extra personeel nodig zijn, nu al zijn er ernstige tekorten wat leidt tot onverantwoord lange shiften of werkroosters.
De chauffeurs moeten de kracht van de spontane staking gebruiken om te werken aan een eisenplatform en een campagne die kan leiden tot een daadwerkelijk einde aan het geweld. Dat kan door samen op te komen voor meer middelen!

Tekort aan middelen en personeel bij technische diensten De Lijn

Vorige maandag (12 februari) kwamen 300 scholieren uit Mechelen te laat op school aan doordat 11 stadsbussen met pech buiten dienst stonden. Doordat de 'vroege' mecanicien gekwetst was geraakt aan de arm en bijgevolg niet kon komen werken. En aangezien er geen vervanger is, bleven de 11 bussen onaangeroerd staan.

In het Mechelse zijn er al langer aanhoudende technische problemen met de bussen. Elke dag rijden er verschillende bussen niet uit wegens pech. Riezigers blijven in de kou staan, wat trouwens al tot agressie leidde. Een Mechelse buschauffeur stelt in de Gazet van Antwerpen: "Elke zondag vragen we ons af of er mandag een bus voor ons zal zijn of niet: gaan we mogen rijden, of moeten we een dag op ons achterste gaan zitten? Bijna elke dag vind ik mankementen aan mijn bus, aan de remmen, aan de versnellingsbak, enzovoort. Het technisch personeel kan het niet bolwerken. Bij de reizigers hebben wij het altijd gedaan en dat is geen leuke sfeer om in te werken."

Op het voorval van maandag reageert De Lijn verrast. "We hebben het niet zien aankomen" stelt de woordvoerder. Nochtans is voor diezelfde reden vorig jaar nog gestaakt in de regio Mechelen, maar sindsdien is er amper iets veranderd. De reizigersaantallen steigen al jaren fors, er worden nieuwe lijnen opgestart,... Maar de investeringen en middelen blijven achter.
Alhoewel dit een extreem geval is, geeft dit geval in Mechelen een goed beeld van de situatie bij de maatschappij in heel Vlaanderen. Overal is er hetzelfde probleem, overal zijn de technische diensten onderbemand. Dit maakt dat bussen met mankementen toch in dienst rijden, met alle gevolgen vandien voor de veiligheid, of dat er gewoon ritten worden afgeschaft. Telkens zijn het weer het personeel en de reizigers die de dupe zijn van dit wanbeleid.
Maar in plaats van te investeren in extra middelen en personeel, kiest De Lijn ervoor om weer maar eens 3,5 miljoen euro te gaan besparen op niet-gereden uren.

Antwerpse bestuurders De Lijn in staking na agressie

De chauffeurs van stelplaats Zurenborg gingen dinsdagmorgen voor 24 uur in staking. De aanleiding was een zoveelste agressiegeval, op lijn 14 kreeg een bestuurster slagen op een overvolle bus. Een groep scholieren uit Mortsel openden de deuren via de noodopening en duwden constant op de bellen. Aan de luchthaven van Deurne stopte de chauffeur en vroeg ze om de jongeren uit te stappen. De jongeren verlieten de bus, maar beschadigden de spiegel. De chauffeur wou de spiegel rechtzetten, maar werd op de grond geduwd en kreeg slagen.

De directie van De Lijn belooft al jaren maatregelen tegen de toenemende agressie, maar er gebeurt weinig. Ook dinsdag waren er opnieuw beloften voor extra controles. Het personeel vindt het ruim onvoldoende. Ook het nationaal veiligheidsplan 'Veilig op weg' van De Lijn voorziet in extra controleurs op gevaarlijke trajecten/uren, maar daar zien we weinig van. Er zijn geen middelen voor.

De veiligheidsproblematie kan niet opgelost worden met camera’s op de bussen (of trams). Nu zijn overigens maar een paar voertuigen hiermee uitgerust. Er zou op alle voertuigen opnieuw een tweede man/vrouw moeten komen die een oogje in het zeil kan houden zodat de bestuurder zich op de kerntaak kan richten: het rijden met de bus of tram. Dat zou ook de verkeersveiligheid ten goede komen.

De meeste agressiegevallen ontstaan bij discussies rond geld (met wanbetalers) of gebreken aan de diensten (overvolle bussen of vertraging). De enige oplossing daarvoor bestaat uit gratis en degelijk openbaar vervoer met een betere frequentie en propere bussen. Ook ’s nachts.

De Lijn is het daarmee blijkbaar niet eens: op 1 februari gaan de tarieven opnieuw omhoog. Dat zal weer voor ongenoegen en problemen zorgen, ook al door de slechte communicatie naar de reizigers, waardoor de chauffeur het weer mag gaan uitleggen.

Een buschauffeur